گزارش: درپاریس هزراران نفر یکصد و پنجاه وپنجمین سالگرد کمون ، یاد کموناردهای قهرمان فرانسوی را گرامی داشتند. گزارش ابراهیم آوخ از پاریس حاوی گفتگویی است با یکی از شرکت کنندگان و گزیده هایی از سخنرانان این مراسم . کمون پاریس، بعنوان اولین تجربه تاریخی کارگران و تهیدستان برای اداره دولت، در تحقق بخشیدن به خواسته ای برابری طلبانه و ازادیخواهانه،‌ اقدامات و قوانین برابری طلبانه را به اجرا گذارد. انترناسیونالیسم و برادری ملتها را باور داشت. کلیسا از دولت جدا شد و تمام دارایی‌های کلیسا به دولت بخشیده شد و مذهب از مدارس حذف شد. کلیساها فقط در صورتی مجاز به ادامهٔ فعالیت مذهبی خود بودند که عصرها درهای آن‌ها به روی جلسه‌های سیاسی باز باشد. این کلیساها را عملاً به مراکز سیاسی کمون بدل کرد. بقیهٔ قانون‌های مصوب مربوط به اصلاحات تحصیلی بود که تحصیلات عالی و آموزش فنون کار را برای همه و به صورت رایگان تأمین می‌کرد. شب کاری را ممنوع کرد و همه ی امتیازات اشرافی را ملغی اعلام کرد. شوراها محل تعیین قوانین و اجرای آن شدند.....این انقلاب وحشت طبقات حاکم را برانگییخت. ۲۸ مه برای «کموناردها» یادآور پایان خونین کمون پاریس است. در ۲۸ مه ۱۸۷۱، آخرین مقاومت نیروهای کمون پاریس سرکوب شد و «هفته خونین» به پایان رسید. کموناردها — کارگران، سوسیالیست‌ها، جمهوری‌خواهان رادیکال و نیروهای مردمی پاریس — حدود دو ماه اداره شهر را در دست داشتند و یکی از نخستین تجربه‌های حکومت مردمی و کارگری را شکل دادند. در سرکوب خونین کمون، بسیاری از کمونارها پای دیواری گذاشته شدند و تیرباران شدند و این دیوار امروز به نام دیوار کمونارها معروف است و در گورستان پر-لاشز واقع شده‌است. هزاران نفر از سایر کمونارها نیز در ورسای محاکمه شدند. تعداد اندکی از کمونارها از مرزهای شمالی با پروس فرار کردند. تا روزها و هفته‌ها مردان و زنان و کودکان بسیاری در زندان‌های موقتی ورسای اوضاع سختی می‌گذراندند. بعدها آنان محاکمه شدند. بعضاً اعدام شدند. بعضاً به کار اجباری محکوم شدند و تعداد بسیاری تبعید شدند یا به زندگی در جزایر خالی از سکنهٔ فرانسه در اقیانوس آرام محکوم شدند. تعداد دقیق کشته‌شدگان هفتهٔ خونین را هرگز نمی‌توان تعیین کرد اما معمولاً ۳۰ هزار نفر کشته (و بسیاری بیشتر زخمی) را تخمین می‌زنند. در ضمن ۵۰ هزار نفر بعدها اعدام شدند یا به زندان رفتند و ۷۰۰۰ نفر به کالدونیای جدید تبعید شدند.