هدف
ادارهٔ امور عمومی در دورهٔ گذار با قدرتِ موقت، قابلپسگرفتن و پاسخگو
جلوگیری از شکلگیری هر نوع طبقهٔ جدید حاکم یا تمرکز قدرت
تضمین برابری، آزادی، عدالت اجتماعی و حق تعیین سرنوشت مردم
مدت اعتبار
تا تصویب «میثاق نهایی / قانون اساسی شورایی» از طریق کنگرهٔ سراسری شوراها و رأی عمومی
(حداکثر ۶ ماه، قابل تمدید فقط با رأی شوراها)
فصل اول: اصول بنیادین و غیرقابلمذاکره
ماده ۱: حاکمیت مردمی
تمامی قدرت سیاسی، اقتصادی، نظامی و اجتماعی از آن مردم است و فقط از طریق شوراهای منتخب، قابلعزل و پاسخگو اعمال میشود.
ماده ۲: تقدم جان انسان و کرامت انسانی
انتقامگیری، شکنجه، ناپدیدسازی، اعدام، بازداشت و زندانی پنهانی و مجازات مطلقاً ممنوع است.
ماده ۳: برابری کامل و ضد تبعیض
همهٔ افراد بدون توجه به ملیت، زبان، مذهب، جنسیت، گرایش جنسی، طبقه، سن یا گرایش سیاسی و عقیده، از حقوق برابر برخوردارند.
ماده ۴: سکولاریسم و آزادیها
دین از حکومت جداست. آزادی بیان، اندیشه، عقیده، تشکل و اعتراض مسالمتآمیز تضمین میشود (در چارچوب منع خشونت و نفرتپراکنی).
ماده ۵: شفافیت و پاسخگویی
همهٔ تصمیمها، رأیها، بودجهها، قراردادها و انتصابها علنی و قابل بررسی عمومی است.
ماده ۶: مخالفت با تمرکز قدرت
هیچ فرد یا نهادی خارج از شوراها حق اعمال قدرت سیاسی یا نظامی ندارد. هیچ مقام دائمی یا مصونیت ویژهای وجود ندارد.
فصل دوم: ساختار شوراها
ماده ۷: انواع شوراها
حاکمیت شورایی بر پایهٔ شوراهای زیر شکل میگیرد:
• شورای محله / روستا
• شورای محل کار و واحدهای خدماتی (کارخانه، مزرعه، اداره، مدرسه، بیمارستان و…)
• شوراهای کارگری، دهقانی، دانشجویی، زنان، جوانان
• شوراهای تخصصی (بهداشت، آموزش، کشاورزی، فرهنگ، خدمات شهری و…)
ماده ۸: شورای محله / روستا
کوچکترین سلول قدرت مردمی است.
همهٔ ساکنان حق حضور، اظهار نظر و پیشنهاد دارند.
افراد بالای ۱۶ سال حق رأی و نامزدی دارند.
ماده ۹: شورای شهر / ناحیه / منطقه
از نمایندگان قابلعزل شوراهای محله و محل کار تشکیل میشود و هماهنگی امور خدماتی، اقتصادی، بهداشتی و امنیتی را بر عهده دارد.
ماده ۱۰: کنگرهٔ عمومی / سراسری شوراها
از نمایندگان قابلعزل مناطق، کارگران، دهقانان، زنان، جوانان و اقلیتها تشکیل شده و وظایف آن محدود به هماهنگی، بودجهٔ عمومی، دفاع، آموزش و ارتباطات بیرونی است.
فصل سوم: جلسات و تصمیمگیری
ماده ۱۱:
جلسات شوراها علنی است و زمان و مکان آن از پیش اعلام میشود.
ماده ۱۲: حد نصاب و رأیگیری
حد نصاب: حداقل ۱۰٪ اعضای ثبتشده (قابل تغییر با رأی شورا)
تصمیمهای عادی: اکثریت ساده
اصول بنیادین و بودجههای کلان: دوسوم آرا
ماده ۱۳: شفافیت جلسات
صورتجلسهٔ کتبی همان روز از طریق تابلو، کانال عمومی یا نسخهٔ چاپی منتشر میشود.
فصل چهارم: نمایندگی، دستمزد و حق عزل
ماده ۱۴: نماینده نه سیاستمدار
نمایندگان مجری ارادهٔ شورا هستند، نه صاحب قدرت مستقل.
ماده ۱۵: دوره نمایندگی و چرخش
دورهٔ نمایندگی:
• مرحلهٔ اولیه: ۱۴ روز
• حداکثر در همه سطوح: ۱ سال
• هیچکس بیش از دو دورهٔ پیاپی در یک سطح نماینده نمیماند.
ماده ۱۶: دستمزد نمایندگان
در صورت پرداخت، حداکثر برابر میانگین دستمزد محلی است و باید علنی باشد.
ماده ۱۷: حق عزل
آغاز با درخواست کتبی حداقل ۱۰٪ اعضا
روند: اعلام عمومی → جلسه پاسخگویی → رأیگیری ثبتشده
با اکثریت ساده، نماینده عزل و جانشین فوری انتخاب میشود
دورهٔ تنفس ۱۴ روزه (مگر در تخلف سنگین)
فصل پنجم: اقتصاد، منابع و خدمات اجتماعی
ماده ۱۸: اقتصاد جمعی و مردمی
وسایل تولید بزرگ، منابع طبیعی، بانکها و زیرساختهای حیاتی در اختیار جامعه و تحت مدیریت شوراهاست.
ماده ۱۹: ادارهٔ تولید و توزیع
واحدهای تولیدی و خدماتی توسط شوراهای کارگری و تعاونیها اداره میشوند و توزیع بر اساس نیاز اجتماعی است نه سود.
ماده ۲۰: خدمات همگانی
آب، نان، انرژی، حملونقل، بهداشت و آموزش خدمات عمومی و غیرکالایی هستند.
فصل ششم: کمیتهها، امنیت و عدالت
ماده ۲۱: کمیتههای ضروری شوراها
• تدارکات و خدمات
• بهداشت و امداد
• اطلاعرسانی و راستیآزمایی
• مالی و حسابرسی
• حقوق، برابری و رسیدگی به شکایتها
کمیتهها صرفاً مجری تصمیمهای شورا هستند.
ماده ۲۲: دفاع و امنیت مردمی
نیروهای دفاع محله و هر ساختار امنیتی تحت کنترل مستقیم شوراها و نظارت مدنی عمل میکنند.
ماده ۲۳: عدالت و دادخواهی شورایی
حل اختلاف و رسیدگی به جرمها از طریق نهادهای داوری و دادگاههای مردمی، علنی و با حق دفاع انجام میشود.
فصل هفتم: زبان، فرهنگ، آموزش و بهداشت
ماده ۲۴: حقوق زبانی و ملی
آموزش به زبان مادری، ادارهٔ چندزبانه و دسترسی برابر به خدمات تضمین میشود.
ماده ۲۵: آموزش و فرهنگ
آموزش رایگان، سکولار، چندزبانه و مردمی تضمین شده و توسعهٔ فرهنگی تحت نظارت شوراهاست.
ماده ۲۶: بهداشت همگانی
دسترسی رایگان و برابر به خدمات پزشکی، بهداشتی ، درمانی و دریافت امکانات مناسب بعد از درمان، حق همگانی است.
فصل هشتم: روابط بیرونی و حق تعیین سرنوشت
ماده ۲۷: همبستگی بینالمللی مردمان
شوراها با دیگر شوراها و ملتهای تحت ستم برای جهانی آزاد، برابر و عاری از استثمار همکاری میکنند.
ماده ۲۸: حق تعیین سرنوشت
مردم کردستان حق دارند آزادانه دربارهٔ نوع رابطهٔ خود با دیگر ملتها تصمیم بگیرند.
فصل نهایی: اصلاح و پایان آییننامه
ماده ۲۹:
اصلاح این آییننامه فقط با رأی دوسوم شوراهای منطقه و تأیید اکثریت شوراهای پایه ممکن است.
ماده ۳۰:
با تصویب میثاق نهایی / قانون اساسی شورایی از طریق کنگرهٔ شوراها و رأی عمومی، این آییننامه پایان مییابد
متن پیشنهادی جمعی از کارگران.